Volgens Vogelbescherming Vlaanderen tonen die resultaten aan dat het huidige telsysteem structureel tekortschiet. Dat systeem vormt nochtans de basis waarop het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) beslist waar er dit najaar op patrijs mag worden gejaagd.

Vogelbescherming Vlaanderen vraagt om de patrijsjacht stop te zetten en de beschikbare tijd, expertise en publieke middelen te investeren in maatregelen waarvan al jaren bekend is dat ze de soort echt vooruithelpen: herstel van haar leefgebied.

Hoe wordt beslist waar er op patrijs gejaagd mag worden?

Sinds 2021 mag de jacht op patrijs alleen worden geopend wanneer een wildbeheereenheid gedurende drie opeenvolgende jaren gemiddeld minstens drie broedkoppels per 100 hectare open ruimte telt én aantoont dat ze aan patrijsvriendelijk beheer doet.

Het INBO controleert de tellingen en brengt hierover advies uit aan het ANB. Het ANB beslist uiteindelijk in welke WBE’s de jacht wordt geopend.

Kwaliteitscontrole legt problemen bloot

Van de 176 erkende WBE’s voerden dit voorjaar 52 een patrijstelling uit. Negentien daarvan haalden op basis van de aangeleverde gegevens de wettelijke drempel. Na de datakwaliteitstestings van het INBO bleven daarvan nog negen WBE’s over.

Die cijfers tonen eerst en vooral hoe noodzakelijk een onafhankelijke kwaliteitscontrole is. Alleen zo kan worden nagegaan of de aangeleverde gegevens voldoende betrouwbaar zijn om beleidsbeslissingen op te baseren.

Tegelijk tonen de cijfers aan hoe dramatisch de toestand van de patrijs in Vlaanderen is geworden. In Antwerpen, Vlaams-Brabant en Limburg meldde dit jaar zo goed als geen enkele wildbeheereenheid zich nog aan om een patrijstelling uit te voeren. Er viel dus niets meer te tellen. Ook in de provincies waar nog wel werd geteld, halen steeds minder WBE’s de wettelijke drempel.

Die evolutie sluit aan bij de algemene achteruitgang van de soort. Volgens het INBO krimpt de populatie jaarlijks met gemiddeld 5,4 procent. Sinds de start van de monitoring is al 63 procent van de populatie verdwenen. Zonder een fundamentele koerswijziging dreigt de soort uit te sterven in Vlaanderen.

"Dat na alle controles uiteindelijk nog maar negen WBE’s overblijven, zegt alles over de onbetrouwbaarheid van het huidige telsysteem. Op zo’n wankele basis mag je de jacht niet openen op een soort die zo onder druk staat."

- Free Van Rompaey

Telsysteem is geen betrouwbare basis

De controles tonen bovendien dat de problemen veel verder gaan dan fouten in de tellingen. Ook het systeem zelf vertoont fundamentele zwaktes.

Technische problemen met de registratie-app, onvoldoende bereik op telplaatsen en het achteraf moeten invoeren van gegevens waardoor gps-locaties verloren kunnen gaan, zorgen ervoor dat een aanzienlijk deel van de aangeleverde gegevens onvoldoende betrouwbaar blijkt voor wetenschappelijke beoordeling.

Ook de andere voorwaarde om de jacht te openen is problematisch. Wildbeheereenheden moeten aantonen dat ze aan patrijsvriendelijk beheer doen, maar daarvoor bestaan vandaag geen objectieve, wettelijk vastgelegde beoordelingscriteria. De overheid kan dus nauwelijks op een consistente en controleerbare manier vaststellen of aan die voorwaarde is voldaan.

Een gestandaardiseerd telsysteem moet vertrouwen geven dat beslissingen op een stevige wetenschappelijke basis rusten. Dit rapport toont opnieuw dat die basis ontbreekt. Het huidige systeem geeft daardoor een vals gevoel van zekerheid.

We schieten blind

Volgens Vogelbescherming Vlaanderen heeft die gebrekkige datakwaliteit nog een belangrijk gevolg.

Wanneer de gegevens onvoldoende betrouwbaar zijn, wordt het steeds moeilijker om met zekerheid te bepalen waar de laatste sterke patrijspopulaties zich bevinden. Daardoor kan de jacht worden geopend in gebieden die net cruciaal zijn voor het voortbestaan en herstel van de soort. Bij een soort die al zo sterk achteruitgaat, is dat een onverantwoord risico.

"Stop de patrijsjacht. Zet tijd, expertise en publieke middelen in voor wat de patrijs écht nodig heeft: herstel van haar leefgebied."

- Free Van Rompaey

Investeer in herstel in plaats van jacht.

Het huidige telsysteem schiet zijn doel volledig voorbij. Elk jaar investeren wildbeheereenheden, onderzoekers, het INBO en de overheid veel tijd, expertise en publieke middelen in tellingen, kwaliteitscontroles en administratieve opvolging om de hobby van enkelen mogelijk te blijven maken.

Diezelfde gezamenlijke inzet kan een wezenlijk verschil betekenen voor de patrijs wanneer we ze inzetten voor wat de soort werkelijk nodig heeft: natuurherstel. Als we de middelen waarmee we vandaag een mank telsysteem overeind houden, investeren in het herstel van haar leefgebied, geven we de patrijs eindelijk een echte kans op een toekomst in Vlaanderen.

Help jij mee?

Wil je weten wat jij kan doen om de patrijs te helpen? Adopteer symbolisch een patrijs, steun onze werking en ontvang een patrijzenpin. Doe een gift of word lid van Vogelbescherming Vlaanderen. Zo vechten we samen voor het voortbestaan van de patrijs in Vlaanderen. Benieuwd naar onze acties om te patrijs te redden? Lees er alles over op deze pagina.